Rug: instabiliteit

Een vaak ‘gemiste’ diagnose bij rugklachten is de (discogene) instabiliteit. Dit is een te grote verschuivingsmogelijkheid van de wervels wat kan leiden tot (chronische), rugklachten, versnelde slijtage (arthrose), SI klachten en tussenwervel (discus) beschadigingen eventueel leidend tot een ‘hernia’.  Het bijzondere aan de gewrichten en dus ook aan de wervelkolom is dat deze stevig èn beweeglijk behoren te zijn . Naast de bouw van een gewricht wordt stabiliteit verkregen door het kapsel en de banden rond het gewricht (passieve stabilisatoren). De spieren geven, onder controle van het zenuwstelsel, de zgn. actieve controle’. Hierbij valt de actieve controle weer te splitsen in de lokale (dicht bij het gewricht gelegen) en de globale (verdere van het gewricht gelegen) spieren. Je zou kunnen stellen dat er spieren zijn die de stevigheid van de wervelkolom verzorgen (de lokale stabilisatoren) en spieren die de wervelkolom moeten kunnen bewegen. De eerste groep spieren, de lokale stabilisatoren, zijn ook de ‘houdingsspieren’ met als kenmerk: veel uithoudingsvermogen en weinig (piek-)kracht. De tweede groep spieren zijn de globale bewegers, die veel kracht kunnen leveren (bijvoorbeeld bij optillen van een gewicht), maar kunnen dit niet lang volhouden.

Onder omstandigheden kan het voorkomen dat de lokale stabilisatoren niet goed werken, bijvoorbeeld door: inactiviteit van deze spieren, verstoring van het (orthosympatisch) zenuwstelsel, stress, slechte houding, eenzijdig gebruik van spieren, bekken instabiliteit, wervelblokkeringen en tussenwervelschijfproblemen.

Als de lokale stabilisatoren slecht werken, zullen problemen in de stabiliteit en beweging in het gewricht kunnen ontstaan, die we ‘instabiliteit’ noemen. Het is dan zaak om het de juiste oefeningen vooral de lokale stabilisatoren te doen, om de balans tussen lokale stabilisatoren en globale spieren te herstellen. Soms kan het trainen van de verkeerde spiergroepen leiden tot juist meer klachten! Vaak zijn oefeningen vallend onder ‘core stability’ en Pilates erg goed en in aanvang de (te) zwarte oefeningen met gewichten (via armen of benen) juist slecht, zolang van goede stabiliteit nog geen sprake is.