Pijnlijke spier

Pijnlijke spier

In de dagelijkse fysiotherapiepraktijk zijn pijnlijke spieren een veelvoorkomende klacht. De behandeling is niet zo eenvoudig, omdat niet altijd de oorzaak van de pijnlijke spier duidelijk is. Zo weet iedereen dat je na een (sport)inspanning een pijnlijke spier kunt hebben, maar als regel geldt dat deze spierpijn binnen enkele dagen moet zijn verdwenen. Blijvende spierpijnklachten kan o.a. veroorzaakt worden door o.a. blokkeringen (wervels, SI gewricht) of Triggerpoints in de spier. Een triggerpoint is een lokaal pijnpunt in de spier die herkenbaar is aan de lokale verzelspanning van de spier die kan doortrekken naar de hele spier, het ‘pezige omhulsel’ van de spierbundel (de fascie) of naar een andere plaats in het lichaam. Daardoor kan o.a. hoofdpijn, chronische spierpijn, duizeligheid of gewrichtspijn ontstaan. Een triggerpoint ontstaat door een lokale verzuring en verkramping in de spier door (relatieve) overbelasting. Deze overbelasting kan door stress, verkeerde houding, voetafwijkingen, of te zware (trainings-) belasting veroorzaakt worden.

Het vervelende van een reeds bestaand Triggerpoint is dat hij zichzelf in stand houdt en de klachten kunnen uitbreiden. Immers door de lokale vezelverharding en verkramping in de spier ontstaat een slechtere doorbloeding, waardoor nog meer verzuring (achterblijven van afvalstoffen) optreedt. Vandaar dat vaak chronische klachten het gevolg zijn die bij niet adequate behandeling vaak weer terugkomen.

Het belangrijkste van een Triggerpoint is het herkennen ervan! (diagnostiek). Een triggerpoint is geen gewone ‘spierknoop’, drukpunt, acupuctuurpunt of pijnpunt. Een triggerpoint reageert op een specifieke manier op het onderzoek van de therapeut, waardoor de diagnose duidelijk gesteld kan worden.

Er zijn meerder behandelmethoden voor Triggerpoints. Alleereerst uiteraard het herkennen en wegnemen van de oorzaak van de (lokale) overbelasting. Dat kan met houdingscorrectie, een voetzooltje, aanpassing van training en speciale oefeningen. Daarnaast kan een manueeltherapeut segmentaal behandelen, dat wil zeggen dat de bij de spier behorende zenuw via de wervelkolom kan worden beïnvloedt. Vaak is daar een beperking in de beweeglijkheid wat kan leiden tot een ‘segmentale stoornis’ wat leidt tot bijv. verhoogde spierspanning en afname van de doorbloeding wat (mede) een Triggerpoint kan veroorzaken. Ook klassieke massage en/of speciale triggerpointmassage kan heilzaam zijn. Soms wordt bij peesklachten, bijvoorbeeld de achillespees of een pees in de schouder (supraspinatus) met Shockwave behandeld en het desbetreffende triggerpoint (respectievelijk in de kuit en in de nek-schouder) ook met Shockwave meebehandeld. Hardnekkige triggerpoints worden met Dry Needling behandeld. Dit is een specialisatie waarbij met naaldjes het Triggerpoint wordt aangeprikt waardoor reflexmatig een herstel van de spiervezelspanning, verkramping en verzuring optreedt.

Hamstrings blessure

De hamstrings zijn een verzamelnaam voor een groep spieren aan de achterzijde van het bovenbeen. Deze spiergroep kent helaas veel blessures van zeer uiteenlopende aard en nog meer verschillende oorzaken. Er kan een peesklacht zijn (‘ontsteking’) met vaak pijn in of vlak onder de bil, een overrekking, een spierscheurtje in al zijn gradaties, verklevingen tussen de verschillende spiervezels of fascie (bindweefsel rond spieren), oud littekenweefsel of triggerpoints (pijnpunten die leiden tot verkrampingen en slechte doorbloeding) , vaak na overbelasting. Vaak is hoogfrequent echografisch onderzoek noodzakelijk om hierover meer duidelijkheid te krijgen. Dit is dermate relevant omdat het ene letsel (bijv. een spierscheurtje) totaal anders behandeld dient te worden dan bijv. een ander letsel (bijv. een tendinose ofwel populair maar niet geheel juist; ‘peesontsteking’). De oorzaak kan overbelasting zijn (sprinten, uitglijden, een val etc.) maar is veel vaker het gevolg van een probleem ergens anders. Berucht is de heup, de knie , de lage rug maar vooral ook het SI gewricht (bekkenverwringing). Het belangrijkste is deze oorzaak te achterhalen (onderzoek door sportfysiotherapeut of manueeltherapeut), daarna kan evt. lokaal behandeld worden (zoals massage, fricties, triggerpointbehandeling, shockwave, taping, rekken, spierversterking etc. een en ander afhankelijk van het soort letsel). Ook oefeningen om de kracht te verbeteren en de belastbaarheid te verhogen zijn vaak noodzakelijk om het terugkomen van de klacht te voorkomen. Een aangepast trainingsschema kan het herstel bevorderen terwijl u toch in conditie blijft. Met een brace (drukband), alternatieve trainingsmethoden (fietsen, crosstrainer, zwemmen, bikestepper= ‘hardloopfiets’) en gedoseerde specifieke oefeningen gericht op bijv. de hamstrings en/of de lage rug (core stability) kan de klacht voorgoed verdwijnen. Uw therapeut is uw adviseur!

Waarom starten met joggen

Hardlopen / Joggen

Meer dan 20 redenen om te beginnen met sporten:

Leeftijd

Door 30 minuten sporten, drie keer per week, verlaagt de biologische leeftijd met negen jaar. (Studie met 2.400 tweelingen).

Ogen/zicht

Wie regelmatig loopt, heeft een 54 procent verminderd risico voor leeftijdsgebonden visie verlies.

Hoge bloeddruk

Al met 15 kilometer per week neemt het risico van hypertensie met 39 procent af.

Cellulitis

De combinatie van een betere doorbloeding en bloedsomloop en beenspier training verslaat alle cosmetica in de strijd tegen cellulitis.

Cholesterol

“Goede” HDL cholesterol neemt door regelmatig sporten toe met 30 procent, en dienovereenkomstig het risico op aderverkalking (atherosclerose).

Darmen

Door middel van regelmatige trainen verbetert de spijsvertering in maag en darmen. Het eten is sneller verteert. Dit zal de stoelgang bevorderen. Hardlopers maken minder kans op verschillende soorten kanker, bijv. dikke darm kanker.

Hersenen

Wetenschappers hebben ontdekt dat atleten die hun uithoudingsvermogen verhogen met 5 procent, hun hersenen met 15 procent verbeteren. Joggen is dan ook een zeer effectieve preventie tegen de ziekte van Alzheimer en dementie.

Huid

Regelmatige training verbetert de bloedsomloop van de huid. Deze huid onzuiverheden sneller worden verwijderd, de huid blijft strak en minder rimpels.

Hart

Regelmatige duurtraining verbetert de efficiëntie en dus de functie van het hart. Leuk neveneffect: bij regelmatig sporten daalt de hartfrequentie.

Cardio-vasculaire systeem

Van alle sporten versterkt hardlopen het cardio-vasculaire systeem zo doeltreffend mogelijk. Deskundigen schatten dat er ongeveer 12.000 hart cardiovasculaire gerelateerde sterfgevallen als gevolg van minder per jaar, zijn als de in-actievelingen regelmatig zouden joggen.

Hormonale evenwicht

Sport compenseert de leeftijdsgebonden hormonale schommelingen.

Immuunsysteem

Sportieve activiteit versterkt de fysieke verdediging van het lichaam bijv. tegen infecties (bacterien en virussen).

Libido

Na enkele maanden van regelmatig sport stijgt seksuele libido. Zowel bij mannen als vrouwen met 25 tot 30%.

Long

Een getrainde loper bereikt een 33% hogere zuurstofuitwisseling. Dit ligt vooral aan de betere opname via de longen en de toename in vorming van de longblaasjes.

Oren/horen

Het membraan van het binnenoor is beter doorbloed bij lopers. Dat beschermt hen beter tegen gehoorbeschadiging door buitensporige geluidsniveaus.

Botten en gewrichten

Regelmatige training versterkt de botten. 15 minuten, drie keer per week zorgen ervoor dat uw risico op osteoporose tot wel 40 procent lager is dan bij niet-sporters.

Rugklachten

Running versterkt de spieren, pezen en botten van de rug. Dat voorkomt rugklachten.

Slaap

Mensen die sporten vallen sneller in slaap en rusten dus beter.

Stemming / depressiviteit

Door de verhoogde secretie van noradrenaline, serotonine en dopamine is een loper minder gevoelig voor stemmingsschommeling en over het algemeen optimistischer en vrolijker, zo toonde een recente studie uit Canada.

Stress

Hardlopen vermindert stress hormonen adrenaline en cortisol. Het ondersteunt ook de productie van het lichaamseigen anti-stress hormoon DHEA.

Overgewicht

Hardlopen is duidelijk superieur als een calorie killer boven bijv.  fietsen en zwemmen. Een gemiddelde man of vrouw verbrandt bijna 1000 calorieën afhankelijk van het tempo in 60 minuten.

Dus daarom: begin nu met hardlopen / joggen, informeer naar de professionele begeleidingsmogelijkheden o.a. bij: Loopgroep2000 en AV Zeewolde. Succes!

oorzaak en gevolg

Er zijn talloze voorbeelden waarbij wel een relatie tussen twee waarnemingen bestaat, maar dat we oorzaak en gevolg verwisselen en zo tot verkeerde conclusies komen. Een paar voorbeelden: Onder de hardlopers zijn Kenianen uiterst succesvol. Kenianen lopen van oudsher op blote voeten of op ‘minimalistisch’ sportschoeisel. Dus moeten wij op minimalistisch sportschoeisel lopen om ook topprestaties te behalen. Gevolg: sportschoenen van alle merken volgen de trend van minder steun en demping. Dat is zeker voor de zwaardere lopers niet aan te bevelen. Nog een voorbeeld: tijdens het bestaan van het Oostblok behaalden de Oost-Duitse schaatsers topprestaties. Zij trainden drie keer per dag intensief. Toen de Nederlanders in hun navolging ook drie keer per dag gingen trainen werden de prestaties alleen maar slechter. Later bleek dat de Oost-Duitsers anabole steroïden gebruikten om zo intensiever te kunnen trainen. Als iemand een blessure oploop zijn we snel geneigd overbelasting de schuld te geven. Bijna altijd is een andere factor voor het ontstaan van de blessure afhankelijk. Als daar niet naar wordt gezocht zal de blessure terugkomen na een periode van (vaak onnodige) rust en de frustratie toenemen. Een van de belangrijkste pijlers van wetenschappelijk onderzoek is de statistiek. Maar statistiek legt alleen relaties tussen twee waarnemingen en geeft niet aan wat de oorzaak en het gevolg is. Een bekend voorbeeld is het promotie proefschrift van een statisticus die zag dat de toename van het aantal baby’s gelijke tred hielt met de toename van de ooievaars in een bepaald gebied. De conclusie was snel getrokken (én wetenschappelijk onderbouwd): de baby’s komen van de ooievaar! Een sporter belast zijn lichaam, een blessure komt dan van de (over-)belasting. Bijna nooit waar, maar het ‘verlamt’ de zoektocht naar de werkelijke oorzaak, en leidt dus tot vertraagd herstel!

Trailrunning

Naast mijn beroep als (sport-)fysiotherapeut / manueeltherapeut ben ik sportief (hardlopen) en reislustig.

Kort geleden heb ik een trail gelopen in Belgisch Limburg. Trail running wordt in toenemende mate populair. Wat beweegt een hardloper om te gaan trail-runnen? Allereest kan je de twee disciplines, weg-atleten en train-runners het beste onderscheiden door de ondergrond. Trail running is via heuvels, bergen, sneeuw, sahara-zand, zeestranden, modderpaden je weg door de natuur banen. Bij wegatleten is de tijd belangrijk, daarom zijn de wegwedstrijden bijna altijd op courante afstanden, 5-10 kilometer of halve en hele marathon. Een vrijwel vlak parcours en een vaste afstand maakt het vergelijken van tijden goed mogelijk. Een P.R. gehaald? Bij trailrunning is de eindtijd volstrekt onbelangrijk. Ten eerste omdat alle parcoursen enorm verschillend zijn, qua ondergrond, hoogteverschillen, daarnaast zijn de afstanden zeer gevarieerd. Slechts een handjevol trailrunners doen mee om te strijden voor het klassement, de overige 95% doet mee voor de ‘fun’. Trailrunning is lichamelijk zwaar. De benen en de romp worden zwaarder belast, maar dan vooral de spieren, de gewrichten door het lagere tempo, de kortere passen en de vaak zachtere ondergrond juist minder. Vooral psychisch zijn het totaal andere disciplines. Waar bij een weg-atleet de aandacht op de finish is gericht, is bij een trail runner de aandacht op elke stap gericht. Waar zet ik mijn voet neer?, hoe schat ik de ondergrond in?(glibberig, rotsachtig, vast) hoe pas ik mijn tempo aan? Daarnaast is het vooral genieten van de natuur, de omgeving, de ‘reis’. Je kan zeggen dat bij wegatleten het einddoel het belangrijkste is terwijl bij trailrunners de reis het belangrijkste is. Is dat niet wat ook bij vakanties het belangrijkste is? Ik ben zelden op dezelfde vakantiebestemming terug te vinden omdat niet het reisdoel, maar de reis het belangrijkste is. Als we dat wat breder trekken is dat misschien wel de belangrijkste boodschap voor het leven zelf. Het is niet het einddoel (de dood?) maar de reis dat het leven zo aantrekkelijk maakt. Een mooi moment om dit verhaal af te sluiten met een citaat dat net zo goed op het leven van toepassing is, merk ook de opmerkelijke naam van deze Fransman:  Travel too fast and you miss all you are traveling for! (Louis l’Amour). Vrij vertaald: Als je te snel reist, mis je de reden waarom je reist. Ofwel: het doel ligt besloten in de reis. Ga ervoor!

Massage en fysiotherapie

Heel vroeger heette de fysiotherapeut ‘Heilgymnast – Masseur’, daar is in een fase van enkele tientallen jaren de fysiotechniek (behandeling met apparaten zoals ultrageluid, stroom therapieën, en de modernste apparatuur zoals shock-wave) bijgekomen en grotendeels inmiddels al weer verdwenen. Zo is ook de massage uit het normale fysiotherapiepakket bijna volledig verdwenen. Zelfs op de opleidingen fysiotherapie wordt massage niet meer gedoceerd. Deels terecht; massage kan geen kwaad maar lost de oorzaak van de klacht vaak niet op, maar soms ook onterecht. Onterecht omdat soms massage bij bijv. ‘triggerpoints’ of verkrampte spieren die een optimale houding of bepaalde therapeutische oefeningen verhinderen juist een voorwaarde voor herstel kunnen zijn. Vaak kan massage ook gegeven worden als de (oorzaak van de) klacht al is verdwenen, maar de spieren nog niet helemaal tot ontspanning zijn gekomen. De spanning van de spier zit dan als het ware in het ‘geheugen’ van de spier. Ook bindweefselmassage is een behandelvorm die, uiteraard weer na een goede diagnose, zijn effect kan bewijzen. Bijvoorbeeld bij hoofdpijn nekklachten, beenklachten etc.  Zorgverzekeraars zijn als het ware allergisch geworden voor langdurige massage behandelingen, vaak dus terecht omdat het niet altijd de oorzaak van de klacht wegneemt, maar massage kan soms wel een essentieel onderdeel van de behandeling vormen. Ook kan massage preventief, bijv. bij zwaar belaste spieren door arbeid of sport, gegeven worden. Laten we dus het kind niet met het vruchtwater weggooien. Massage kan dus wel degelijk een bijdrage leveren aan herstel! Vooral sporters doen er goed aan om in perioden van zwaardere inspanning de belaste spieren preventief te laten masseren om herstel te bevorderen en blessures te voorkomen.

 

Die spoort niet

Regelmatig zien wij patienten waarbij een diagnose gesteld is, maar een duidelijk beeld van het ontstaan van de klachten ontbreekt. Zonder deze informatie is goed behandelen niet mogelijk. Daarom is het belangrijk niet alleen een diagnose te stellen, maar vooral ook de oorzaak van die klacht. Als voorbeeld de ‘chondropathie patellae’. Het gaat hier om een verruwing c.q. beschadiging van het kraakbeen aan de achterzijde van de knieschijf. Kenmerkend zijn de creptiaties (kraken/ zanderig gevoel) tijdens het buigen of strekken, de pijn rondom of achter de knieschijf en vaak ook pijn bij het zitten met gebogen knieen (‘theaterknie’).

De diagnose is dus vrij eenvoudig te stellen. De behandeling is veel ingewikkelder en afhankelijk van de ontstaansgeschiedenis. Dus bij eenzelfde diagnose kunnen tientallen verschillende behandelingen gegeven worden, al dan niet met het gewenste resultaat. Standaard behandeling bestaat niet, die is immers afhankelijk van de oorzaak. Zo kan de knieschijf niet goed door het ‘gootje’ van het bovenbeen getrokken worden, bijvoorbeeld door verkorting van de peesplaat aan de buitenzijde van het been (tractus iliotibialis), of door een verzwakking van de spieren die de knieschijf naar binnen trekken (vastus medialis obliques), maar ook overstrekking van de knie, slechte stabiliteit, standsafwijkingen (voetgewelf?) Dragen allemaal bij aan het ontstaan van de klacht en dienen dus gecorrigeerd te worden. Soms met een speciale tapetechniek (verschillende technieken!), soms met een brace (de ene  werkt wel, de ander averechts), en vooral specifieke oefeningen voor specifiek dié knie bij dié patient. Standaardprotocollen bestaan niet, net zo min als standaard knieen.

Hamstrings

De hamstrings zijn een verzamelnaam voor een groep spieren aan de achterzijde van het bovenbeen. Deze spiergroep kent helaas veel blessures van zeer uiteenlopende aard en nog meer verschillende oorzaken. Er kan een peesklacht zijn (‘ontsteking’) met vaak pijn in of vlak onder de bil, een overrekking, een spierscheurtje in al zijn gradaties, verklevingen tussen de verschillende spiervezels of fascie (bindweefsel rond spieren), oud littekenweefsel of triggerpoints (pijnpunten die leiden tot verkrampingen en slechte doorbloeding) , vaak na overbelasting. Vaak is hoogfrequent echografisch onderzoek noodzakelijk om hierover meer duidelijkheid te krijgen. Dit is dermate relevant omdat het ene letsel (bijv. een spierscheurtje) totaal anders behandeld dient te worden dan bijv. een ander letsel (bijv. een tendinose ofwel populair maar niet geheel juist; ‘peesontsteking’). De oorzaak kan overbelasting zijn (sprinten, uitglijden, een val etc.) maar is veel vaker het gevolg van een probleem ergens anders. Berucht is de heup, de knie , de lage rug maar vooral ook het SI gewricht (bekkenverwringing). Het belangrijkste is deze oorzaak te achterhalen (onderzoek door sportfysiotherapeut of manueeltherapeut), daarna kan evt. lokaal behandeld worden (zoals massage, fricties, triggerpointbehandeling, shockwave, taping, rekken, spierversterking etc. een en ander afhankelijk van het soort letsel). Ook oefeningen om de kracht te verbeteren en de belastbaarheid te verhogen zijn vaak noodzakelijk om het terugkomen van de klacht te voorkomen. Een aangepast trainingsschema kan het herstel bevorderen terwijl u toch in conditie blijft. Met een brace (drukband), alternatieve trainingsmethoden (fietsen, crosstrainer, zwemmen, bikestepper= ‘hardloopfiets’) en gedoseerde specifieke oefeningen gericht op bijv. de hamstrings en/of de lage rug (core stability) kan de klacht voorgoed verdwijnen. Uw therapeut is uw adviseur!

BlikOpZeewolde

Hardlopers kunnen hier naar aanleiding van het artikel in de Blik op Zeewolde (‘Is meten wel weten?’) hun meest recente hardloop resultaten opgeven. Binnen een week worden deze gegevens verwerkt in een overzicht waaruit o.a. de ‘anaerobe drempel’ kan worden bepaald, maar ook de optimale trainingsintensiteit op verschillende afstanden of intervallen.

Door hieronder op reactie te klikken kunt u uw naam, gewicht en emailadres opgeven en bij voorkeur drie maar minimaal twee tijden op verschillende afstanden, recentelijk behaald.

Voorbeeld:  Naam: Kees de Groot; e-mail adres:  kdgroot@live.nl  Reactie:  5 km: 21:10 10 km: 44:58

Voor veel meer informatie:  kijk op www.looppraktijk.nl

Hoofdpijn!

Hoofdpijn!

 

Net als vele andere lichamelijke klachten (zie ook ons vorige artikel over Fibromyalgie), is het belangrijk na een gedegen onderzoek een juiste (sub)diagnose te stellen. Hoofdpijn is geen diagnose, maar een verschijningsvorm van pijn, net als rugpijn, schouderpijn etc. Het zegt dus niets over een diagnose, laat staan dat er een gerichte behandeling voor gegeven kan worden (behalve een ‘pijn stiller’).

Voor het stellen van de juiste diagnose, is een indeling in ‘oorzakelijke factoren’ noodzakelijk. Bijvoorbeeld:  ‘vanuit de nek’ (‘Cervicogeen’ 20%), een ‘verstoring van het vegetatief zenuwstelsel’, bijv. bij een segmentale stoornis (‘Neurogeen’ 20%), ‘triggerpoints’ (20%), ‘overbelasting van de spieren, o.a. afhankelijk van de houding’ (‘Musculair’ 20%) of ‘Hormonaal bepaald’, vaak ook als reactie op medicijnen of voedingsstoffen (10%) en ‘overigen’(10%).

Een veelvoorkomende (chronische) hoofdpijn is een combinatie van een segmentale stoornis, cervicogeen, en musculair (incl. triggerpoints). Bij het (specialistisch) onderzoek dient exact te worden bepaald welke componenten in welke mate de hoofdpijn beïnvloeden. Pas daarna kan een succesvol behandelplan ‘op maat’ worden gemaakt.

Een gedegen onderzoek naar de oorzaken van hoofdpijn zal naast een vragenlijst o.a. bestaan uit het onderzoek van de nek. Manueel therapeutisch en segmentaal onderzoek is uitermate geschikt gebleken om deze gewrichtsdisfunctie te bepalen. Niet goed functioneren van de diepe halsspieren is bijna altijd gekoppeld aan nekpijn (maar niet andersom!). Met specifieke testen, worden de diepe hals- en nekspieren getest vanwege hun controle op de positie van het hoofd en hun handhaving van de stabiliteit van de halswervelkolom. Hoogfrequent Echografisch onderzoek van de nekspieren kan de toestand en functie van bijv. de spieren tussen de wervels goed zichtbaar maken. Ook behoort het onderzoek naar myofasciale triggerpoints tot het basisonderzoek. Deze ‘kleine spierknopen’ in overbelaste spieren zijn vaak (mede) de oorzaak van veel soorten hoofdpijn, zoals spanningshoofdpijn, hoofdpijn vanuit de nek, cluster hoofdpijn en sommige soorten migraine.